AC şebeke elektrik enerjisinde yaşanan voltaj oynamaları, dengesizlik, parazit, kesinti vb. muhtelif olası olumsuzluklara karşı geliştirilmiştir. Üzerinde bulunan bir dizi elektronik ekipman ve batarya (grubu) sayesinde bir bütün halinde çalışır. Prensip olarak, çıkışında sisteminiz (cihaz ve/veya yükünüz) için kesintisiz ve regüleli 220 VAC 50 Hz. elektrik enerjisi vermeye devam eden bir ünitedir. Anma kullanma koşullarında ayrıca voltaj regülatörü kullanmanıza da gerek kalmaz.
KGK (UPS) ÇEŞİTLERİ :
KGK ‘lar ana çalışma prensiplerine göre üç guruba ayrılır. Uygulama, ihtiyaç veya bütçe bakımından seçim yapılabilir.
Off Line :
Şebekeden gelen elektrik enerjisinde herhangi bir kesinti olmadıkça beklemede kalır, bu sırada gelen enerjiyi çıkışına aynen iletir. Regüle, düzeltme ve/veya filitre özelliği olmaksızın çalışır. Bir kesinti anında devreye girerek, aküler üzerinden kendine bağlı donanımlara enerji sağlar.
Line İnteractive:
Off Line tip cihazların geliştirilmiş şeklidir. Şebeke belirli sınırlar içinde iken off line modunda kalır. Ancak kesinti ya da önemli bozulmalar olduğunda devreye girerek gerilimi düzenlemeye çalışır veya aküleri üzerinden enerji vermeye devam eder. Belli ölçülerde şebekeyi filitre etme, düzeltme ve/veya regülasyon özelliği mevcuttur.
On Line :
On Line sistemler her zaman açık ve 7 / 24 çalışacak şekilde tasarlanmıştır. Şebekede bir hata olsa da, olmasa da kendine bağlı sistemlere sabit bir gerilim, akım ve frekans’da temiz enerji sağlar.
ANA PARÇALAR
Doğrultucu
AC şebeke enerjisinden gelen elektriği, akülerin şarj edilebilmesi ve sistemin çalışabilmesi için uygun gerilimde DC elektrik enerjisine dönüştürür. 7 / 24 çalışacak yapıda ve uygun kapasite olması çok önemlidir.
Akümülatör
Kesinti vb. olumsuzluklardaki enerji ihtiyacı açığını karşılamak amacıyla, yedek enerji deposu olarak işlev görür. Sürekli tampon şarj altında ve kullanıma hazır durumda bekletilir. Sistemin ekonomik ömrü sınırlı ve kritik malzemelerinden biridir. Bu nedenle uzun işletme ömrüne, azami performansa ve yüksek güvenirliliğe haiz olması çok önemlidir. Sabit tesis (durağan) uygulamalara uygun, kapalı sistem ve bakımsız-kuru özellikli olmalıdır. Prensip olarak; açık-sulu ve/veya starter (otomotiv) türü bataryalar beklentileri karşılamaz. Ayrıca ekipman ve ortam için asit buharı riski mevcuttur.
Evirici
Batarya (akü) grubundan ve/veya Doğrultucu’dan alınan DC enerjiyi tekrar AC 220 Volt elektrik enerjisine çevirir. Sağlanan temiz enerji çıkışta kullanıcıya sunulur.
SSS
Korumalar ve önemi
KGK’lar aşırı yük, kısa devre, yüksek gerilim, düşük gerilim, aşırı sıcaklık gibi KGK sisteminin güvenilir şekilde çalışmasını etkileyebilecek ve beslediği yükün enerjisiz kalmasına neden olabilecek her türlü olumsuzluğa karşı korunmalıdır. Koruma yöntemleri donanımsal ve yazılımsal olabilir. Etkin koruma, arıza algılandıktan sonra en kısa zamanda gerçekleşendir.
Besleme Süresi (back-up) ve önemi
Aküler KGK’nın en önemli bileşenlerinden birisidir. Şebeke enerjisinin kesilmesi halinde yükün önceden belirlenen süre boyunca aküden beslenmesi ancak uygun kapasitede (Ah) ve sayıda akü kullanımı ile mümkündür. Akülerin beklenen ömürlerini sürdürebilmesi için optimum ortam sıcaklığında kullanılması, şarj ve deşarj ile ilgili elektriksel çalışma koşullarına azami uyulması gerekir.
Akü ilavesi
Aküden beslenme süresinin arttırılması istendiğinde, mevcut akü grubuna akü eklenmesi gerekir. Eklenecek aküler mevcut gruba paralel bağlanmalı ve mevcut grupta kullanılan aküler ile aynı sayıda olmalıdır. Mümkünse aynı marka ve model akü kullanılmalıdır. Akü eklendiğinde KGK’nın gerekli şarj akımını sağlayabildiğinden emin olunmalıdır. Aynı marka olsa dahi farklı imal tarihli akülerin birlikte kullanılması öngörülmemektedir.
Güç tespiti ve önemi
Uygun KGK seçimi için, KGK’ya bağlanacak olan elektriksel yüklerin güçlerinin doğru tespit edilmesi gerekir. Güçler VA olarak belirlenir veya gücü W olarak bilinen yüklerin güçleri VA’e çevrilir. Aşırı yüklenme kapasitesi ile ileri tarihteki olası yük (tüketim) artışı da dikkate alınarak KGK gücü, olması gerekenden daha yüksek seçilebilir.
Statik Bypass özelliği ve önemi
Statik Bypass anahtarı, KGK eviricisinin arızalanması durumunda kritik yükün kesintisiz olarak bypass kaynağından (çoğu kez şebeke) beslenmesini sağlar. Yükün bypass kaynağına sorunsuz transferi için KGK eviricisinin bypass kaynağı ile sürekli senkron çalışması (bypass kaynağını izlemesi) gerekir. Bypass kaynağı gerilimi kritik yükün çalışma aralığı içinde kalmalıdır, aksi takdirde yük transferine izin verilmemelidir.
Paralelleme
KGK sistemlerinde kapasite arttırımı ve yedekleme amacıyla aynı güç ve tipteki KGK cihazları birbirine paralel bağlanır. Paralel bağlı bir sistemde KGK’lar birbirleri ile ve şebeke ile çalışmak zorundadır. Paralel bağlı KGK’lar yük akımını eşit şekilde paylaşır.
Montaj & Devreye Alma
Montaj ve devreye alma konusunda KGK üreticisinin tavsiyelerine mutlaka uyulmalıdır. Ortam sıcaklığı, nem oranı, hava akışı, yanıcı ve patlayıcı maddelerden arındırılmış bir ortam kurulum için dikkate alınması gereken en önemli hususlardır. |
